HOME
3H2
4HA1
4HA2
4HB2
5HA2
5HB1
5HB2
Jaaragenda
Rekenmachine
PTA 4H
PTA 5H
Pr.opdr. 4H
Webquests
Pr.opdr.
PWS 
Geschiedenis
Wiskunde
Links Wiskunde
De TAS
 

Vulkanen

 

Inleiding

Het Yellowstone Park in de Verenigde Staten bevindt zich recht boven een zogenaamd HOTSPOT. De vulkaan is momenteel slapend, maar de geisers en de warme bronnen herinneren ons eraan dat er een enorme vulkaan ligt onder deze prachtige plek.

Slechts 600.000 jaar geleden bedekte een enorme uitbarsting de hele omgeving met lavastromen. Na de enorme uitbarsting ontstond er een lege ruimte onder de top van de vulkaan. Door het gewicht van de vulkaan stortte de gehele top naar beneden en vormde de grote krateropening in het park. Daar de hotspot actief is gebleven, zal er zeker ooit weer een enorme uitbarsting volgen. De vraag is wanneer.

Yellowstone is het grootste en oudste nationale park van de Verenigde Staten. Geisers, die slechts op enkele andere plaatsen op aarde te vinden zijn, kun je hier in grote hoeveelheden aantreffen, samen met hete bronnen, stoomuitbarstingen en daarmee verbonden verschijnselen. Dit zijn de voornaamste attracties in het park, waar de bezoekers speciaal voor komen. De meest mensen zijn zich er echter niet bewust van dat Yellowstone steeds actiever en daarmee gevaarlijker wordt. Wetenschappers moeten dan ook de enorme geothermale krachten in dit park volledig proberen te begrijpen, want ze zijn buitengewoon spectaculair en indrukwekkend, maar ook levensbedreigend en verwoestend.

Taak

Een nieuwe cyclus van vulkanische activiteit is begonnen. Het aantal en de sterkte van de aardbevingen is toegenomen. Nieuwe heetwaterbronnen zijn ontstaan en bestaande bronnen zijn groter geworden. Een groot gebied ten noordoosten van het Yellowstone Meer is weer omhooggekomen. Jullie groepje is ingehuurd om voorspellingen te maken over toekomstige uitbarstingen. Zal er een uitbarsting komen? Zo ja, wanneer? Hoeveel schade zal dit veroorzaken?

Ieder lid van jullie groepje vervult een andere rol en jullie zullen moeten overleggen om het eindresultaat te presenteren.

De rollen zijn:

1. De Seismoloog (die verzamelt informatie over aardbevingen rond het Yellowstone Park. Hij onderzoekt ook voorspellingen van andere vulkanische uitbarstingen in de buurt, zoals Mount St. Helens).

2. De Kartograaf (die maakt een kaart van de vulkaankrater, seismische activiteiten, de omhooggekomen gebieden (zie hieronder) en de geiseractiviteiten.

 3. De Yellowstone Park Official ( de man die alles weet over het Yellowstone Park, de krater en de geschiedenis daarvan)

Proces

1. De taak van de seismoloog:

Een maat voor het meten van aardbevingen is de magnitude. Er zijn diverse methodes die door wetenschappers gebruikt worden om de magnitude te berekenen. De meest bekende is de Schaal van Richter. De vulkaan Mount St. Helens ontwaakte in maart 1980 na meer dan een eeuw in ruste te zijn geweest. Een aardbeving met een sterkte van 4 op de Schaal van richter vond plaats op 20 maart, gevolg door twee maanden van intense aardbevingactiviteit.

I. Ga naar het National Earthquake Information Center (NEIC) en doe een rectangular search (een onderzoek van een rechthoekig gebied) rond de krater van Yellowstone. Gebruik de volgende parameters: top latitude = 46,  bottom latitude = 44, right longitude = -109.5, en left longitude = -111.5. De betekenis van de gebruikte termen kun je bij de voorbeelden vinden (sample listing).

II. Sorteer deze informatie op de manier die jij het nuttigst vindt (bijv. op jaartal, op magnitude, ..)

III. Het zal handig zijn om deze informatie in een grafiek te laten zien (staafdiagram, puntenwolk, cirkeldiagram of wat dan ook).

IV. Zoek uit of seismografische activiteiten voorspellers kunnen zijn voor vulkanische uitbarstingen.

2. De taak van de kartograaf

Het binnendringen van vloeibare magma van Mount St. Helens in de vulkaan zorgde ervoor dat de noordflank van de berg zo'n 100 meter uitstulpte en daarmee de beroemde "bulge"vormde. Herhaalde waarnemingen gedurende april en mei toonde aan dat deze "bulge" in noordelijke richting uitgroeide met een gemiddelde snelheid van zo'n 1,50 meter per dag.

I. Zoek een kaart van het Yellow Stone Park (zie bronnen hieronder). De Yellow Stone Park official mag hierbij helpen.

II. Onderzoek de seismische activiteit in dat gebied en maak een seismische kaart. Je zou daarbij gebruik kunnen maken van de seismische kaarten die ontwikkeld zijn door de Universiteit van Utah (zie bronnen hieronder).

III. Geef op de kaarten aan waar er geiseractiviteit plaatsvindt en waar de grond omhoog komt (uplift area's).

IV. Alle voorgaande informatie kan in één of meer kaarten verwerkt worden.

3. De taak van de Yellowstone Park official

Uitbarstingen in Yellowstone kunnen grote hoeveelheden (honderden tot duizenden kubieke kilometers) rhyolitische as produceren die grote gebieden in de Verenigde Staten bedekken. Door deze rhyolitische samenstelling zijn uitbarstingen in Yellowstone altijd zeer heftig.

I. Vind zo veel mogelijk informatie over de Yellowstone krater (caldera), d.w.z. zijn grootte, hoe het ontstaan is en zijn locatie.

II. Stel vast wanneer de laatste uitbarsting is geweest.

III. Onderzoek hoe groot een uitbarsting van deze krater kan zijn vergeleken met andere vulkanen.

IV. Verstrek zo nodig informatie aan de seismoloog en de kartograaf.

4. De taak van de hele groep

I. Presenteer jullie voorspellingen voor de Yellowstone krater d.m.v. een werkstuk, een Powerpointpresentatie, een gezamenlijke spreekbeurt, ...

II. De kans dat de vulkaan uitbarst in een bepaald jaar wordt geschat op 0.000001429% (minder dan de kans om de lotto te winnen). Is dit hetzelfde als een kans van 0 % ? Leg uit.

Bronnen (de meeste in het Engels, maar onderaan zijn een aantal Nederlandse sites opgenomen):